Poradnik fotografii>Encyklopedia fotografii >Fotografia HDR

HDR - (High Dynamic Range) technika uzyskiwania zdjęć obiektów o dużej rozpiętości jasności

W terminologii polskiej funkcjonuje skrót HDR i oznacza technikę komponowania zdjęć, która umożliwia względnie poprawne odtworzenia obiektu który ma obszary bardzo jasne i bardzo ciemne. Wykonując zdjęcie takiego obiektu z:

  1. ekspozycją prawidłową dla obszarów najjaśniejszych otrzymamy zdjęcie na którym obszary najjaśniejsze będą odtworzone prawidłowo a najciemniejsze będą czarne, bez widocznych szczegółów.
  2. ekspozycją prawidłową dla obszarów najciemniejszych otrzymamy zdjęcie na którym te najciemniejsze obszary będą odtworzone prawidłowo a obszary najjaśniejsze będą białą plamą, bez żadnych szczegółów.
możemy je następnie nałożyć na siebie odpowiednim programem i otrzymać zdjęcie, na którym widać szczegóły i w jasnych i w ciemnych obszarach.

Technika HDR

polega na zrobieniu kilku (2 do 3) zdjęć takiego obiektu z różnymi nastawieniami ekspozycji i następnie na nałożeniu ich na siebie. Do nałożenia potrzeby jest odpowiedni program. Można je zrealizować za pomocą Adobe Photoshop, Corel Paint Shop Pro X, czy też jednym z licznych programów darmowych. Pokażemy to na przykładzie.

a)  b)

ab)

Zdjęcia oznaczone a) zostało naświetlone przy ustawieniach przysłona f=4 i czasie otwarcia migawki 1/800s. Zdjęcie oznaczone b) było wykonane z f=3,5 i czasem 1/60 s. Zdjęcie oznaczone ab) jest wynikiem nałożenia na siebie obu skrajnych zdjęć.

Technika zwana HDR pozwala na jednym zdjęciu odtworzyć szczegóły zarówno te najjaśniejsze jak i najciemniejsze. Oczywiście, jedne i drugie są nieco zniekształcone w stosunku do oryginału, ale to jedyna metoda pokazania ich równocześnie, bo trudno podziwiać jakiś krajobraz patrząc na dwa, czy trzy zdjęcia o różnej ekspozycji, położone OBOK siebie.
Metoda HDR jest najczęściej nazywana metodą "zwiększania dynamiki zdjęć". Takie rozwinięcia nazwy High Dynamic Range jest używane i w języku angielskim i w polskim. Faktycznie metoda jest procedurą dokładnie odwrotną. Chodzi o to, by obraz o bardzo dużej rozpiętości jasności, która nie może być odtworzony ani na monitorze ani na papierze, zmieścić na jednym zdjęciu. Metoda, czy też technika HDR

  • spłaszcza dynamikę zdjęcia
co pozwala odtworzyć je na monitorze, czy papierze fotograficznym.

Praktyczne wykonanie zdjęć w technice HDR

Technikę tę najczęściej stosujemy do otrzymania zdjęcia krajobrazu, kiedy w kadrze mamy obszary jaskrawo białe i bardzo ciemne. Wykorzystuje się ją również do fotografowania wnętrz bardzo nierówno oświetlonych. Stosowanie techniki HDR jest pożądane wszędzie tam, gdzie przy jednej wartości ekspozycji nie da się uzyskać szczegółów kadru w skrajnie różnie oświetlonych jego fragmentach.
Jak praktycznie wykonać zdjęcia do obróbki metodą HDR?

  1. Mocujemy aparat na statywie.
  2. W MENU wybieramy serię zdjęć z bracketingiem czasu naświetlania.
  3. Ustawiamy skok czasu na 2 EV
  4. Naciskamy spust migawki i program wykona 3 zdjęcia z ekspozycją różną o 2 EV między nimi.
Jest oczywistym, że w kadrze nie może być obiektów przesuwających się, gdyż po nałożeniu zdjęć będą one rozmazane. W przypadku krajobrazów z drzewami trudności sprawia wiatr poruszający gałęziami.

1. Konieczność zamocowania aparatu na statywie jest oczywista. Musimy wykonać kilka zdjęć dokładnie tej samej sceny a drgnięcie ręki pomiędzy zdjęciami uniemożliwi ich poprawne nałożenie.
2. Wybranie zmiany ekspozycji poprzez zmianę czasu otwarcia migawki uwarunkowane jest koniecznością otrzymania wszystkich zdjęć z taką samą głębią ostrości a ta, jak wiemy, zależy od wielkości przysłony i dlatego jej wartość powinna być taka sama dla wszystkich zdjęć serii.

Przypomnijmy, 2 EV to CZTEROKROTNA zmiana ekspozycji. Zależnie od konkretnych warunków świetlnych zmiana ekspozycji pomiędzy zdjęciami może być nieco różna od 2 EV. W pokazanym tu przykładzie zastosowania techniki HDR wykonane zostały 3 zdjęcia ze skokiem 2 EV a do stworzenia zdjęcia końcowego wybrano dwa o skrajnie różnej (4 EV) ekspozycji. Czytelnik łatwo może sprawdzić, że różnica ekspozycji (około 4 EV) uzyskana programowo została zrealizowana poprzez zmianę czasu otwarcia migawki i minimalną zmianę otworu przysłony.

A jak wykonać zdjęcia do obróbki HDR, jeżeli nie mamy opcji bracketingu? Aparat musi jednak posiadać możliwość ręcznego ustawiania parametrów ekspozycji oraz punktowego pomiaru tej ekspozycji.

  • Ustawiamy przysłonę tak, by najciemniejsze miejsce wymagało czasu naświetlania około 1/30 do 1/60 s.
  • Po każdym zdjęciu ręcznie zmieniamy czas naświetlania, np. w takiej sekwencji:
  • 1/30 s
  • 1/120 s
  • 1/480 s
Taka procedura wymaga bardzo stabilnego statywu, gdyż łatwo zmienić położenie aparatu podczas ręcznego manipulowania jego przyciskami.
Technika HDR pozwala na ciekawe zabawy w tworzenie efektów specjalnych o ile dysponujemy odpowiednio zaawansowanym programem edycji zdjęć.

Tani sprzęt i akcesoria fotograficzne
Aparaty fotograficzne - porównaj ceny