Ekspozycja w aparacie cyfrowym

Poprawne naświetlenie matrycy cyfrowej można zilustrować takim doświadczeniem, które łatwo sobie wyobrazić ale i wykonać by można, choć nieco trudniej to zrobić.

Na tacy ustawiamy 12 małych kubeczków - 3 rzędy po 4 kubeczki. Matryca ma ich kilkanaście milionów.
Nad środkiem tej tacy mocujemy wąż ogrodowy z końcówką rozpryskującą wodę na całą powierzchnię tacy.
Rozpylenie wody jest mocno zróżnicowane, dlatego na różne obszary tacy spadają różne ilości wody.
Odpowiednim zaworem na wężu możemy regulować ilość wody padającej na tacę poprzez:
- Zmianę strumienia wody.
- Regulację czasu padania wody na tę tackę.
Poprawnemu naświetleniu matrycy odpowiada w tym modelu takie dobranie wielkości strumienia wody i czasu trwania tego strumienia
- By żaden z kubeczków nie został przepełniony, czyli by woda nie przelała się przez jego brzeg i nie spłynęła na tacę, z której zostanie odprowadzona do zlewu.
Takie napełnienie kubeczków możemy otrzymać regulując
- Siłę strumienia wody - to odpowiednik ustawiania wartości przysłony w aparacie
- Czas napełniania kubeczków - to odpowiada czasowi otwarcia migawki.
W matrycy światłoczułej aparatu fotograficznego każdy pojedynczy piksel to taki właśnie maleńki kubeczek, do którego wpada światło odbite od fotografowanej sceny. Światło pada na matrycę przez obiektyw w którym znajduję się
- przysłona regulująca wielkość strumienia tego światła
- a sam aparat wyposażony jest w migawkę, która otwierana jest na określony czas i tym reguluje ilość światła, które dociera do matrycy.

Trzecim elementem, obok przysłony i czasu otwarcia migawki, regulującym ekspozycję jest ustwaiona czułość ISO. Jednak czułość nie ma wpływu na ilość światła, która wpadnie do pikseli, tylko na to, czy ta ilość zostanie w aparacie w sposób sztuczny zwiększona i o ile będzie zwiększona.

Zwiększanie czułości ISO pozwala skrócić czas naświetlania matrycy lub zmniejszyć otwór przysłony ale pogarsza jakość zdjęcia, zwiększając widoczną na zdjęciu ziarnistość - szumy.

Z tego względu zalecane jest fotografowania przy najmniejszej czułości. Nie jest to, niestety, możliwe w wielu sytuacjacjach ale zawsze starajmy się ustawiać najniższą czułośc, która jeszcze pozwala na wykonanie zdjęcia. W przypadku aparatów cyfrowych, kiedy wykonanie wielu zdjęć próbnych nic nas nie kosztuje i możemy je natychmiast obejrzeć, warto zaczynać fotografowanie od najniższej czułości ISO i drogą prób ustalić minmalną czułość niezbędną w danych warunkach. Rada ta nie dotyczy fotografowania obiektów szybko się przemieszczających. Wówczas trzeba z wyprzedzeniem wybrać czułość ISO niezbędną dla uzyskania poprawnie naświetlonego zdjęcia z czasem odpowiednio krótkim dla uniknięcia rozmazania obrazu.

Przy ustaleniu czułości ISO i stałym oświetleniu sceny fotografowanej, podane poniżej kombinacje wartości przysłony i czasu otwarcia migawki wpuszczą do aparatu tę samą ilość światła.

Wartość przysłony Czas otwarcia migawki

f/1.4 1/250 s

f/2.0 1/125 s

f/2.8 1/60 s

f/4.0 1/30 s

f/5.6 1/15 s

f/8.0 1/8 s

f/11 1/4 s

Gdybyśmy DWUKROTNIE zwiększyli ISO, to w powyższej tabelce

czasy musiały by być DWUKROTNIE krótsze przy tych samych przysłonach
lub wartości f większe o pierwiastek z dwóch przy tych samych czasach otwarcia migawki.

Te trzy parametry decydują o jakości, czy też stylu zdjęcia.

Przysłona f decyduje o głębi ostrości
Czas otwarcia migawki pozwala "zamrozić" ruch fotografowanych obiektów
Czułość ISO decyduje o szumach na zdjęciu i te zawsze chcemy mieć najmniejsze.

Fotografując w trybie AUTO nie mamy wpływu na żaden z tych parametrów. Program w aparacie sam je dobiera w zależności od oświetlenia fotografowanych obiektów.

W trybie P (Program) możemy ustawić czułość ISO a program w aparacie dobierze czas otwarcia migawki i wartość przysłony.

W trybie priorytetu przysłony, oznaczanym A lub Av fotograf ustawia czułość i wartość przysłony a program w aparacie dobiera czas otwarcia migawki, który zapewni poprawne naświetlenie. Jeżeli nie jest możliwe dobranie takiego czasu, to, zależnie od aparatu, wartość czasu będzie wyświetlana na czerwono i/lub migająco.

W trybie priorytetu migawki oznaczanym Tv lub S fotograf ustawia czułość i czas a program w aparacie dobiera przysłonę dającą optymalną ekspozycję. Niemożność ustawienia takiej przysłony jest sygnalizowana na ekranie aparatu.

Najlepszym trybem jest tryb manualny, ręczny oznaczany M, w któym fotograf ustawia sam wszystkie paramtery zdjęcia. Nazywamy go najlepszym, gdyż daje fotografującemu największe możliwości komponowania zdjęcia i tworzenia efektów specjalnych.

Waparatach cyfrowych jest też kilka innych trybów fotografowania jak:

Portret
Sport
Zdjęcia nocne
itd

ale doświadczony fotoamator nie korzysta z nich, bo program aparatu w tych trybach dobiera parametry zdjecia dalekie od tego, co potrafi zrobić nawet średnio doświadczony fotograf.

Używasz Facebooku'a? Kliknij "lubię to", będziesz dostawał informacje o nowościach na naszym serwisie.