Jak działa lampa błyskowa

Lampy błyskowe są głównym źródłem pomocniczego oświetlenia dla fotografa amatora. Warto poznać zasadę ich działania. Nie jest to konieczne do fotografowania z lampą błyskową ale zawsze przyjemnie jest wiedzieć jak działa urządzenie, z którego korzystamy. Ponadto, warto wiedzieć o podstawowych typach lamp błyskowych. Czym się różnią i jak są oznaczane. Tymi zagadnieniami zajmiemy się w kolejncyh paragrafach o lampach błyskowych.

Wszystkie typy lamp błyskowych działają na tej samej zasadzie, wykorzystując wyładowanie elektryczne w szklanej bańce napełnionej gazem ksenonem pod odpowiednio niskim ciśnieniem. Na tej samej zasadzie wyładowania w rozrzedzonym gazie świecą neonowe reklamy. W lampie błyskowej wytwarzany jest bardzo silny i bardzo krótko trwający błysk w odróżnieniu od reklam świecących stosunkow słabo ale w posób ciągły. Na przytoczonym tu rysunku pokazujemy uproszczony schemat lampy błyskowej.

Akumulator o napięciu (na tym schemacie) 7,2 V podłączony jest do urządzenia elektronicznego przetwarzającego to napięcie na dużo wyższe - zazwyczaj około 300 V. Tym napięciem ładowamy jest kondensator C o pojemności rzędu 200uF do 500 uF (mikrofaradów). Kondensator to urządzenie pozwalające magazynować ładunki elektryczne. Kondensator podłączony jest do elektrod E1 i E2 rurki szklanej napełnionej gazem ksenonem (Xe) pod odpowiednio niskim ciśnieniem. Napięcie na tych elektrodach (300V) jest jednak zbyt niskie, by wywołać przepływ prądu przez rurkę i zaświecenie się gazu. Wygenerowanie błysku wymaga dodatkowego impulsu i przebiega tak.

Zamykamy wyłącznik W - następuje to automatycznie w momencie otwarcia migawki aparatu.
Impuls napięcia 300 V dociera do uzwojenia pierwotnego transformatora T i na jego uzwojeniu wtórnym pojawia się napięcie kilku tysięcy woltów.
To wysokie napięcie, przyłożone do dodatkowej elektrody powoduje jonizację atomów ksenonu, w wyniku czego zaczyna on przewodzić prąd.
Następuje gwałtowne rozładowanie kondensatora C przez rurkę napełnioną rozrzedzonym ksenonem i powstaje przy tym intensywny błysk.

Jeżeli ktoś nie zrozumiał tego opisu, gdyż ma za mało widomości z fizyki, to opiszemy przebieg wytwarzania błysku nieco prościej. Pozwoli to zrozumieć np. dlaczego po wykonaniu zdjęcia z lampą błyskową musimy odczekać kilka do kilkunastu sekund, zanim można będzie zrobić kolejne zdjecie z błyskiem.

Naładowanie kondensatora do pełnej jego pojemności wymaga trochę czasu i to jest główny czynnik ograniczjący szybkość fotografowania z lampą.

Rolę kondensatora możemy porównać do roli wiadra w takiej sytuacji. Mamy duże wiadro i tylko mały garnuszek, którym możemy nabierać wodę. Chcemy opłukać brudny samochód dużą porcją wody. W tym celu

Nabieramy małym garnuszkiem wodę i przelewamy do wiadra - to analogia ładowania kondensatora.
Napełnione wiadro podnosimy do góry i wylewamy jego zawartość na samochód - to analogia wyzwolenia błysku.

W kolejnych paragrafach opiszemy współpracę takiej lampy z aparatem, czyli jak zsynchronizować błysk z otwarciem migawki. Sam błysk trwa od jednej do kilku milisekund, czyli tysięcznych części sekundy. Gdyby zdarzyło się tak, że błysk nastąpi zanim otworzy się migawka lub zaraz po jej zamknięciu, to nie oświetliłby fotografowanej sceny. Dlatego zgranie błysku i otwarcia migawki to bardzo ważny element fotografowania z lampą błyskową. To zgranie, zwane synchronizacją zapewnia odpowiednie oprogramowanie aparatu fotograficznego i o tym też napiszemy.

Używasz Facebooku'a? Kliknij "lubię to", będziesz dostawał informacje o nowościach na naszym serwisie.