Perspektywa w fotografii

Termin perspektywa kojarzony jest w fotografii z dwoma zagadnieniami. Jedno z nich dotyczy pozycji aparatu fotograficznego w stosunku do fotografowanego obiektu.

Jeżeli trzymamy aparat w momencie robienia zdjęcia na wysokości swoich oczu to mamy perspektywę normalną. Normalną, bo aparat "widzi" świat z pozycji normalnej dla człowieka.
Jeżeli fotografujemy aparatem opuszczonym do poziomu (mniej więcej) własnych łydek, to jest perspektywa żabki.
Fotografia z góry, np. z balkonu osób na ulicy to perspektywa ptasia.

Odpowiedni dobór perspektywy fotografowania pozwala tworzyć zdjęcia o specyficznym wyglądzie.

Perspektywa "kąta widzenia" obiektywu

Tym znaczeniem słowa perspektywa zajmiemy się dokładniej. Zależnie od długości ogniskowej równoważnej przy której robimy zdjęcie obiekty fotografowane będą na fotografii miały takie proporcje, jakie widzimy gołym okiem lub też proporcje te będą bardzo zniekształocone w stosunku do tego, co widzieliśmy robiąc zdjęcie. O co tu chodzi?
Jeżeli macie pod ręką lornetkę dowolnego typu, to zróbcie takie "doświadczenie"

Stojąc przy ulicy (drodze) z drzewami lub latarniami na słupach, patrzymy wzdłuż drogi starając się "zapamiętać" widziany obraz.
Patrzymy w tym samym kierunku przez lornetkę.
Odwracamy lornetkę okularami na zewnątrz i patrzymy wzdłuż drogi.

W 1. przypadku mamy perspektywę właściwą dla oka ludzkiego. Tzn. coraz to dalsze drzewa wydają się coraz niższe ale to "zanikanie" wysokości jest umarkowane. wszystko na co patrzymy gołym okiem wydaje się tym mniejsze im dalej od nas położone. To normalna perspektywa dla człowieka.
W 2. przypadku wszystko się "przybliżyło", odległość między drzewami wydaj się mniejsza, drzewa są bliżej siebie. To perspektywa charakterystyczna dla teleobiektywu. Bardziej ściśle możemy powiedzieć, że jest to zniekształcenie perspektywy w stosunku do normalnej z punktu 1.
W 3. przypadku ulica "wydłużyła" się. Wysokość drzew bardzo szybko maleje, poszczególne drzewa wydają się bardzo daleko od siebie. To perspektywa charakterystyczna dla obiektywów szerokokątnych.

Zniekształcenia zależne od długości ogniskowej obiektywu naszego aparatu fotograficznego zależą też od odległości aparatu od fotografowanego obiektu. Wielu z Was robiło sobie "portret" aparatem trzymanym w wyciągniętej ręce. Do takiego zdjęcia trzeba mieć obiektyw o krótkiej ogniskowej, czyli szerokątny i twarz jest wyraźnie pozbawina naturalnych proporcji. Te jej części, które są bliżej obiektywu są nieproporcjonalnie duże. Np. nos jest zbyt duży w porównaniu z wielkością ucha na zdjęciu.
Dla ilustracji prztoczonych tu rozważań o perspektywie pokazujemy dwa zdjęcia, dotyczące przypadku 2. i 3., czyli zdjęcie z obiektywem szerokokątnym i z teleobiektywem. Faktycznie to zdjęcia zrobiono aparatem Olympus SP 570 UZ, z ogniksową ustawioną raz na 26mm, drugi raz z 520mm. Mowa tu o ogniskowej równoważnej.

Szeroki kąt Teleobiektyw

Do tematu perspektywy zależnej od długości ogniskowej wrócimy jeszcze po wykonaniu większej liczby zdjęć ilustrującej opisane tu efekty.
Warto od razu podkreślić, że im dłuższa ogniskowa, tym mniejsza głębia ostrości. Jednak głębia ostrości zależy od rzeczywistej długości ogniskowej a nie od długości równoważnej. To bardzo ważna informacja. Mianowicie

aparat kompaktowy o długości ogniskowej rzeczywistej zmienianej od 4,6mm do 92,0mm (Olympus SP 570 UZ) ma głębię ostrości kilkakrotnie WIĘKSZĄ niż pełnowymiarowa lustrzanka o matrycy (filmie)24x36mm z zomem o ogniskowej regulowanej od 26mm do 520mm, gdyby takowy był dostępny.

Dokładniejsze rozważania na temat zależności głębi ostrości od długości ogniskowej rzeczywistej przytoczone są w paragrafie głebia ostrości dla zaawansowanych. Jest to jednak paragraf dla naprawdę zaawansowanych dlatego zagadnienie to opiszemy w najbliższym czasie w sposób przystępny dla szerszej rzeszy fotoamatorów.

Podsumowując powiemy:

perspektywa zdjęcia zależy do długości ogniskowej równoważnej,
głebia ostrości zależy do długości ogniskowej rzeczywistej.

Używasz Facebooku'a? Kliknij "lubię to", będziesz dostawał informacje o nowościach na naszym serwisie.